elaiones

Ο Θεόφραστος, φιλόσοφος και συνεχιστής του Αριστοτέλη, στο έργο του «Βοτανική» περιέγραψε τις τεχνικές κλαδέματος, ποτίσματος και ραντίσματος, ανάγοντας την αμπελουργία σε επιστήμη. Ήταν από τη Λέσβο! Ο Ρωμαίος στρατηγός Λεύκιος Λευκίνιος Λούκουλλος, γνωστός για τα… λουκούλλεια γεύματά του, το 84 π.Χ. κατέλαβε το νησί και, εκτιμώντας τη γαστρονομία του, έχτισε την έπαυλή του και περνούσε πολύ καιρό εκεί. Οι Οθωμανοί το χαρακτήρισαν «περιβόλι της αυτοκρατορίας».

Οι πρόσφυγες του ’22 έφεραν στο νησί όλη τη γαστρονομική κουλτούρα της Ανατολής. Και αυτή ήρθε και συνάντησε τους Γάλλους μάγειρες που είχαν στα σπίτια τους οι Λέσβιες αστές. Το νησί μεγάλο και εύφορο. Και εγένετο η γαστρονομική κουλτούρα της Λέσβου!

Ελαιόλαδο

Το ελαιόλαδο, το ούζο και οι σαρδέλες της συγκαταλέγονται στα καλύτερα προϊόντα της Ελλάδας. Περισσότερα από 11.000.000 ελαιόδενδρα καλύπτουν το νησί. Στα νότια και ανατολικά καλιεργείται η κολοβή, στα βόρεια και βορειοανατολικά η αδραμυτινή, ενώ υπάρχουν και λίγες λαδολιές. Όποια και να είναι η ποικιλία τους, κατά τις περιπλανήσεις σας στο νησί, στρέψτε το βλέμμα στους πανέμορφους ελαιώνες που ασημίζουν, στα άνθη που φυτρώνουν στις ρίζες των δένδρων και ακούστε τους ήχους των πουλιών που αγαπούν αυτά τα δένδρα. Το λεσβιακό ελαιόλαδο και όλος ο κύκλος εργασιών που σχετίζεται με το ευλογημένο αυτό προϊόν κληροδότησαν στο νησί μοναδικά κτίσματα, όπως ελαιοτριβεία, εργοστάσια αποθήκευσης και συσκευασίας λαδιού, σαπωνοποιεία κ.ά. Κάποια από αυτά δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την, περιορισμένη έτσι κι αλλιώς, βιομηχανική και βιοτεχνική ιστορία της χώρας μας. Ένα από αυτά, το παλιό κοινοτικό ελαιοτριβείο του Δήμου Αγίας Παρασκευής, μετατράπηκε υποδειγματικά σε Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας, όπου μπορεί κανείς να δει όλη τη διαδικασία ελαιοπαραγωγής. Οι παλιές αποθήκες ελαιοκάρπου, οι μπατές, στεγάζουν εκθέσεις για τον άνθρωπο που αιώνες τώρα δουλεύει τον ευλογημένο καρπό, τα εργαλεία του και τις αλλαγές που έφερε στην κοινωνία της Λέσβου η εκμηχάνιση. Ένα ακόμη παραδοσιακό Ελαιοτριβείο, στον Παπάδο της Γέρας, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Λέσβου, αναμένεται να υποδεχθεί τους επισκέπτες για ένα ταξίδι στον πολιτισμό της ελιάς.

Ούζο

mouseia1

Και δίπλα στο λάδι, το περίφημο μυτιληνιό ούζο. Το ούζο δένει τέλεια με τη διατροφή και την κουλτούρα του νησιού και δημιουργεί μία ιδιαίτερη γαστρονομική εμπειρία. Για να το τιμήσουν οι Λέσβιοι του έκαναν και μουσείο. Στο Μουσείο Ούζου στο Πλωμάρι θα δείτε χάλκινα καζάνια, κατασκευασμένα στην Κωνσταντινούπολη στο τέλος του 19ου αιώνα, και μία πλήρη ανακατασκευή του συστήματος απόσταξης.

Κρασί

 

Τα κρασιά της Λέσβου ήταν περιζήτητα από την αρχαιότητα, με τον ποιητή Αρίσταρχο να εκθειάζει τον «γλυκύχυμον και ευωδέστατον» οίνο της Λέσβου και να τον αποκαλεί «αμβροσίαν». Τόσο η ποιότητα όσο και η ποσότητα του κρασιού της Λέσβου ήταν εντυπωσιακές, μέχριτη σταδιακή αντικατάσταση των αμπελιών με ελαιόδενδρα, κυρίως λόγω της καταστροφικής φυλλοξήρας. H γηγενής ερυθρή ποικιλία του Λεσβιακού Κρασοστάφυλου καλλιεργείται  στον κρατήρα του ηφαιστείου που δημιούργησε το απολιθωμένο δάσος του νησιού. Στο βορειοδυτικό τμήμα επείσης, στην περιοχή Μάκαρα καλλιεργούνται οι ποικιλίες με την ονομασία Φωκιανό (Ρικαρά), Καλλονιάτικο και Μοσχάτο (Μυρωδάτο). Στην ορεινή περιοχή Μεγαλοχωρίου Πλωμαρίου και στον Καρυώνα Σκοπέλου Γέρας καλλιεργείται η ποικιλία Μανδηλαριά (Γντούρα & Βάψα), Αθήρι, Ασύρτικο και Μοσχάτο άσπρο. 

Τυρί

Η ιδιαίτερη γεύση και ποιότητα των τυροκομικών Ψάρια αλίπαστα προϊόντων της Λέσβου έχει ως αποτέλεσμα να είναι προϊόντα αναγνωρίσιμα σε διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικό είναι ότι από τα είκοσι είδη τυριών ΠΟΠ που έχει σήμερα η Ελλάδα, τρία φτιάχνονται στη Λέσβο: το λαδοτύρι, το κασέρι Ερεσού και η φέτα.

Θαλασσινά

Περίοπτη θέση στις γαστρονομικές συνήθειες της Λέσβου έχουν από την αρχαιότητα τα κάθε λογής ιχθυηρά και οστρακοειδή που αλιεύονται καθημερινά από τα ψαροκάικα του νησιού, τα οποία, παστωμένα με διάφορους τρόπους, είναι ο ιδανικός μεζές για ούζο. Τα χτένια, τα κυδώνια και η παστή σαρδέλα Καλλονής ή παπαλίνα αποτελούν το… σούσι της γαστρονομίας της Λέσβου.

mouseia1

Γλυκά

Και, εκτός απ’ αυτά, μέλι, μαρμελάδες, σάλτσες, παξιμάδια, από μικρές οικοτεχνίες και θαυματουργούς γυναικείους συνεταιρισμούς, θα νοστιμίσουν την περιδιάβαση στη Λέσβο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος γυναικείος συνεταιρισμός της Ελλάδας δημιουργήθηκε εδώ, στην παραδοσιακή Πέτρα.

LEAVE A REPLY